استفاده بونوبوها از ابزار مثل انسان‌های عصر حجر

بونوبوها(Bonobos) هم می‌توانند به توانایی شامپانزه‌ها باشند. درواقع، توانایی استفاده از ابزار در بونوبوها، شبیه به انسان‌های اولیه است. این مشاهدات این امکان را می‌دهد که انسان‌شناسان(anthropologists) بفهمند این نوع مهارت‌ها چگونه در اجداد ما انسان‌ها، فرگشت داشته(evolved) است.

تابه‌حال، زندگی آزاد و زندگی جنسی آسان بونبوها، بیشتر از توانایی‌شان در کار با ابزار معروف بوده است. دیده نشده است آن‌ها با ابزار به جست‌وجوی غذا بپردازند. البته گفتنی  است به‌خاطر نبود شرایط امن در کشور کنگو(محل سکونت بونوبوها) فقط تعداد معدودی از بونوبوها بررسی شده‌اند.

آیتا رفمان(Itai Roffman) و همکارانش در دانشگاه حیفا، بونویی اسیر(در قفس، نه در شرایط طبیعی) را به‌نام کانزی(Kanzi) مشاهده کردند که با ابزار سنگی قطعه چوبی را شکسته و غذای داخل آن را استفاده می‌کند. بااین‌حال شاید کانزی یک نابغه تنها بوده که توسط انسان‌ها ترقی پیدا کرده و زبان اشاره آموخته باشد؛ و حالا یک‌بار هم نشان داد که می‌تواند از ابزار هم استفاده کند.[(یعنی مثل کانزی بونوبوی دیگری آزمایش نشده است.)]

تیم رفمان برای پیدا کردن بونوبوهای اسیر در جاهای دیگر به باغ‌وحشی در آلمان و پناهگایی در ایالت آیوا رفتند تا استعداد کانزی را در بونوبوهای دیگر بررسی کنند. تیم تحقیقاتی مسائلی را برای بونوبوها به‌وجود آورد که که برای حل آن‌ها نیاز به ابزار داشتند. به‌طور مثال، به بونوبوها نشان دادند مواد غذایی در زیر سنگ نهفته است. بعد وسائلی مانند دسته‌چوب و شاخ‌گوزن(antlers) کنار دستشان گذاشتند.

دو تا از هشت تا بونوبو باغ‌وحش آلمانی و چهار تا از هفت تا بونوبو آیوایی، تقریبا بلافاصله از ابزارها استفاده کردند. بونوبوها بااستفاده از دسته‌چوب(sticks)، سنگ و شاخ‌گوزن حفاری کردند، و همچنین بااستفاده از دسته‌چوب بلندتر مثل یک اهرم، سنگ بزرگ را حرکت دادند و از سر راه برداشتند. بعضی‌ها به‌ترتیب از ابزارها استفاده کردند.

در کاری دیگر، سه تا از حیوانات پناهگاه آیوا، سنگ را مثل یک چکش روی استخوان‌ها می‌زدند تا مغز استخوان آن را مصرف کنند. ضربه‌زدن آن‌ها به‌صورت طولی بود که قبلا تصور می‌شد منحصر به تبار انسان است.

حتی یکی از بونوبوها، دسته‌چوبی را مثل نیزه با دندان‌هایش تیز کرد،(شبیه شامپانزه‌ها وقتی می‌خواهند یک گالاگو را شکار کنند!) و به سمت رفمان پرتاب کرد چون مزاحم او بود.

استفاده بونوبو از ابزار

این مطالعه نشان می‌دهد بونوبوها قادر هستند از ابزارها به شکل‌های گوناگون استفاده کنند که هم‌ردیف شامپانزه‌ها قرار می‌گیرند. روش پیدا کردن غذا توسط آن‌ها شبیه به فرهنگ الدوایی(Oldowan) انسان‌های اولیه عصر حجر است. وقتی بونوبوها ابزارهای خام را می‌گیرند، آن‌ها را در زمینه‌های درست و مناسب به‌کار می‌برند.

بااین‌حال بونوبوهای اسیر، برخلاف نوع وحشی‌شان که در طبیعت رها هستند، زمان بیشتری برای آزمایش دارند. اعمال حیوانات در قفس، ممکن است با آن‌چه که در طبیعت رخ می‌دهد تفاوت داشته باشد.

اما بااین‌حال، این استعداد را دارند و حتی ممکن است در آینده از این مهارت‌ها در صورت نیاز استفاده کنند. آیتا رفمان می‌گوید اگر محققان نواحی جنوبی(محل زندگی بونوبوهای وحشی) که غذای کمتری یافت می‌شود را بررسی کنند، احتمالا شاید شواهدی برای استفاده از ابزار پیدا خواهند کرد.

اگر چنین باشد، استفاده از ابزار در کپی‌های بزرگ(great apes) قدیمی‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شد، یعنی به ۵میلیون سال پیش و نیای مشترک شامپانزه، بونوبو و انسان می‌رسد.

Newscientist Magazine, 3029, 11 July 2015

آگاهی: بونوبوها نزدیک‌ترین موجودات زنده به ما انسان‌ها هستند. ما انسان‌ها با بونوبوها چیزی حدود ۹۸ درصد اشتراک ژنتیکی داریم. به‌همین خاطر، شناخت آن‌ها می‌تواند به درک رفتار انسان‌های اولیه، شناخت خود ما و این‌که جنس انسان(هومو) چگونه پدید آمد کمک کند. متاسفانه زیستگاه بونوبوها در معرض خطر است. برای مطالعه رفتار بونوبوها می‌توانید این کتاب را مطالعه نمایید.

در آپارات دانلود